Historia społeczne muzeum TMZS w Sokołowie 

Społeczne Muzeum TMZS powstało w 1987r. Po kilku latach zabiegów popartych sukcesami w organizowaniu czasowych wystaw historycznych i okolicznościowych w różnych lokalach uzyskano decyzją władz miasta jedno pomieszczenie w budynku Ośrodka Kultury o powierzchni ok. 40m2. O takim minimalnym lokum marzył w 1966 roku podczas jubileuszu 400-lecia naszego grodu nieżyjący Jan Walicki nauczyciel z zawodu, a kolekcjoner i entuzjasta założenia muzeum w Sokołowie z zamiłowania. Prawie natychmiast zaczęto przyjmować pierwsze eksponaty i organizować kolejne wystawy. Zgromadzono kilkaset eksponatów z czego zakupionych było zaledwie kilka. Trzon zbiorów muzealnych stanowią zabytkowe przedmioty i dokumenty ofiarowane przez regionalistów amatorów Krzysztofa Osiniaka i Leszka Walickiego. Ofiarodawcami oprócz członków Zarządu TMZS jak Teresa Drapała byli między innymi: Teodor Piękoś, Marian Węglowski, Jerzy Marciniak, Piotr Kida, Jan Koziarz, Władysław Mazgaj, Edward Jędrzykiewicz, Helena Świątoniowska, Janina Ożóg-Czarnowska, Zofia Kula, Andrzej Pasierb, Stefan Fus i wiele jeszcze niewymienionych osób. Muzeum wyposażono w meblościanki  oraz gabloty. Eksponatów wciąż przybywało. Całe pomieszczenie zostało zapełnione po brzegi i zorganizowane jako stała ekspozycja muzealna. W sposób oczywisty dominowało rzemiosło sokołowskie. Poza wyrobami i narzędziami rzemieślników kowali, szewców, stolarzy i garncarzy zgromadzono też militaria, dawne fotografie, judaika, kafle, stroje ludowe, zabytki archeologiczne, sprzęty gospodarskie oraz wytwory artystów profesjonalnych i amatorów. Oprócz stałej ekspozycji w pomieszczeniu muzealnym organizowane były obok w sali klubowej Ośrodka Kultury okazjonalne różnorodne wystawy tematyczne połączone z odczytami, spotkaniami i uroczystościami. Zorganizowano takich wystaw ponad 20 np. „Rzemiosło sokołowskie”, „Wrzesień 1939 na Sokołowszczyźnie”, „Twórczość plastyczna Stefana Fusa”, „Jak pracuje archeolog”, „Numizmaty i medale pontyfikatu Jana Pawła II”, „Sokołów i jego mieszkańcy w fotografii dawnej i współczesnej”.

b_800_600_0_00_images_dzialalnosc_Muzeum_Muzeum_6_fot_K._Osiniak.jpg  b_800_600_0_00_images_dzialalnosc_Muzeum_Muzeum_7_fot_._K._Osiniak.jpg

Ekspozycje muzealne

  Mieszkańcy ze zrozumieniem podchodzą do naszej idei gromadzenia i udostępniania wszystkim zainteresowanym śladów dokonań naszych przodków. Zarząd TMZS ściśle współpracował z Muzeum Okręgowym w Rzeszowie skąd otrzymaliśmy niezbędne wskazówki jak inwentaryzować i jak opiekować się zbiorami muzealnymi.

Osiągnięcia jakimi mogą się poszczycić społecznicy - regionaliści z TMZS zauważone i docenione zostały także przez Rzeszowskie Towarzystwo Kultury. Wielokrotnie w prasie rzeszowskiej ukazywały się pozytywne opinie i recenzje dotyczące prezentowanych wystaw. Społeczne Muzeum wrosło solidnie w nasz krajobraz kulturalny Sokołowa. Wśród tysięcy zwiedzających nie brakowało nawet gości ze Stanów Zjednoczonych, Kanady czy Izraela o czym świadczą wpisy do księgi pamiątkowej. Działalność muzealna prowadzona była niemal bez kosztów i bez dochodów własnych w oparciu o poświecenie społeczników. Główną podnietą do organizacji wystaw była przede wszystkim chęć popularyzacji historii „MAŁEJ OJCZYZNY - SOKOŁOWSZCZYZNY” oraz wybitnych postaci z nią związanych i potrzeba promocji twórczości artystycznej rodaków. W muzeum odbywały się lekcje historii dla dzieci i młodzieży. Opiekun muzeum K. Osiniak realizował programy autorskie: wakacyjne wędrówki rowerowe pod hasłem „Śladami historii małej Ojczyzny” oraz drugi „Zwiedzamy Sokołów, renesansowe miasteczko” w trakcie których oprowadzał grupy młodzieży po zabytkowych i ciekawych uliczkach Sokołowa. Każda z takich wycieczek była piękną lekcją historii i patriotyzmu.

b_800_600_0_00_images_dzialalnosc_Muzeum_Muzeum_TMZS_1_fot._K._Osiniak.jpg  b_800_600_0_00_images_dzialalnosc_Muzeum_Wystawa_Jak_pracuje_archeolog_1_fot._K._Osiniak.jpg

Ekspozycje muzealne

Wszystko co udało się dotychczas ocalić od zatracenia, to dzięki społecznikowskiej pasji kilku osób. Wspieranie Towarzystwa przez władze gminne i miejskie pozostawało nieomal zawsze w sferze marzeń. Zapłatą za ofiarną pracę była i jest satysfakcja z tego co już udało się zrobić i co służyć będzie następnym pokoleniom.

b_800_600_0_00_images_dzialalnosc_Muzeum_Muzeum5_fot._K._Osiniak.jpg

b_800_600_0_00_images_dzialalnosc_Muzeum_Wystawa_Jak_pracuje_archeolog_2_fot._K._Osiniak.jpg

Ekspozycje muzealne

Kilka lat temu w 1997r. przy okazji remontu MGOSiR władze wyeksmitowały zbiory muzealne na strych starej szkoły i nie przewidziały jego powrotu na dawne miejsce. Zaginęły cenne kroniki wiele dokumentów i eksponatów a część kruchych glinianych mis, garnków i figurek uległa potłuczeniu. Pozostałe niszczeją w złych warunkach bez odpowiedniego zabezpieczenia. Ta bolesna decyzja dla społeczników spowodowała załamanie się działalności stowarzyszenia. Muzeum od kilku lat formalnie nie istnieje ale nowy Zarząd nadal gromadzi kolejne eksponaty i stara się o pozyskanie nowego lokalu dążąc do odtworzenia Społecznego Muzeum.

tekst i fotografie: Krzysztof Osiniak